Kategorie
Ostatnie
Popularne

1 kwietnia Białoruś pożegna ostatniego klasyka białoruskiej literatury – Nila Hileviča

29 marca odszedł Nil Hilevič – białoruski poeta, działacz kultury i polityk. Pracą twórczą zajmował się 70 lat. Pierwsze jego wiersze pojawiły się w druku w 1946 roku. Był jednym z najbardziej znanych białoruskich pisarzy. W twórczości posługiwał się stylizacją folklorystyczną. Jego poezja odwołuje się do dydaktyzmu, uznawana jest za formę publicystyki społecznej.

Oprócz wielu zbiorów poezji był również autorem książek dotyczących folklorystyki i literaturoznawstwa. Zajmował się tłumaczeniami. Przełożył na język białoruski utwory ponad 400 słowiańskich poetów i pisarzy (bułgarskich, słoweńskich, serbskich, ukraińskich, polskich, rosyjskich, łotewskich i in.)

Był ostatnim z pisarzy, który nosił miano Narodowego Poety Białorusi. Ten zaszczytny tytuł przyznawano za szczególne zasługi dla rozwój białoruskiej literatury. Oprócz Nila Hileviča zostało nim uhonorowanym jeszcze siedmiu poetów: Janka Kupała, Jakub Kołas, Piatruś Broŭka, Arkadź Kuliašou, Maksim Tank, Pimien Pančanka, Ryhor Baradulin.

Nil Hilevič urodził się 30 listopada 1931 w Słobodzie koło Łohojska, w rodzinie Symona i Katarzyny Hilevičów. Jego ojciec był przewodniczącym rady gminy. Rodzice zdecydowali nadać synowi imię „Ninel” (czyli „Lenin” czytane od tyłu), w przyszłości poeta zmienił imię na „Nil”.

W młodości pracował jako listonosz w kołchozie. W 1951 roku skończył Miński Instytut Pedagogiczny, następie pracował jako nauczyciel. W 1954 roku został członkiem Związku pisarzy Białoruskiej SRR, w 1956 zakończył filologię białoruską i rosyjską na Białoruskim Uniwersytecie Państwowym. Od 1960 pracował w Katedrze Literatury Białoruskiej na Białoruskim Uniwersytecie Państwowym. W 1980 został I sekretarzem Związku Pisarzy Białoruskiej SRR, urząd ten piastował do 1989.

W 1985 objął mandat deputowanego do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR. Ponownie wybrany w 1990, związał się z frakcją Białoruskiego Frontu Ludowego „Odrodzenie”. Wchodził w skład Prezydium Rady Najwyższej oraz pełnił urząd przewodniczącego Komisji Kultury. Sprzeciwiał się nadaniu rosyjskiemu statusu języka państwowego. Był współtwórcą i przewodniczącym Towarzystwa Języka Białoruskiego im. Franciszka Skaryny, co uważał za jedną z najważniejszych funkcji w swoim życiu.

Nil Hilevič cieszył się szacunkiem partyjnej nomenklatury, to pomogło mu w propagowaniu białorutenizacji. Dzięki m. in. jego staraniom, 26 stycznia 1990 roku, białoruski otrzymał status jedynego języka urzędowego w kraju (niestety tylko na 5 lat). Zasługą poety było również wprowadzenie w szybkim tempie języka białoruskiego do pierwszych klas, oraz nadanie symbolice narodowej statusu państwowej.

Nil Hilevič był laureatem wielu nagród m. in Nagrody Państwowej Białoruskiej Republiki Radzieckiej im. Janka Kupały (1980), Międzynarodową Nagrodę Christo Botewa za poezję rewolucyjną i publicystykę. Został odznaczony m.in. Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy i Orderem Przyjaźni Narodów.

Miał 85 lat. Zmagał się z chorobą nowotworową.

Pożegnanie poety odbędzie się 1 kwietnia w Soborze świętych Piotra i Pawła w Mińsku. Pochowany zostanie na cmentarzu Kalwaryskim w Mińsku.

Źródło:

http://nn.by/?c=ar&i=167631
http://news.tut.by/culture/490434.html
http://nn.by/?c=ar&i=167646&utm_source=twitterfeed&utm_medium=facebook
http://gilevich.ru/content/biyagrafiya-nil-gilevicha